Dr hab. Marek Niezna\u0144ski, prof. uczelni (Wydzia\u0142 Filozofii Chrze\u015bcija\u0144skiej, Instytut Psychologii) znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d laureat\u00f3w 29. edycji programu Opus, kt\u00f3rego organizatorem jest Narodowe Centrum Nauki.<\/p>\n\n\n\n
Profesor Niezna\u0144ski na realizacj\u0119 projektu pt. „Niepewno\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych. Wybrane zniekszta\u0142cenia w pami\u0119ciowych reprezentacjach zdarze\u0144” pozyska\u0142 608 560 z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z zamieszczonym poni\u017cej popularnonaukowym streszczeniem projektu Pana Profesora.<\/p>\n\n\n\n
\nW psychologii i kognitywistyce rosn\u0105c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 pogl\u0105d, wed\u0142ug kt\u00f3rego umys\u0142 (m\u00f3zg) cz\u0142owieka nieustannie tworzy i aktualizuje model otaczaj\u0105cego \u015bwiata na podstawie docieraj\u0105cych do\u015bwiadcze\u0144. W ten spos\u00f3b dysponujemy \u201emap\u0105\u201d reprezentuj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 i dzi\u0119ki niej mo\u017cemy sprawnie porusza\u0107 si\u0119 w tej rzeczywisto\u015bci. Nasza pami\u0119\u0107 przechowuje kluczowe elementy tej reprezentacji, tak aby\u015bmy mogli skorzysta\u0107 z niej w odpowiedzi na wyzwania codziennego funkcjonowania w \u015bwiecie. Celem wielu bada\u0144, w tym niniejszego projektu, jest udzielenie odpowiedzi na zasadnicze pytanie o wiarygodno\u015b\u0107 przechowywanej w naszej pami\u0119ci reprezentacji zdarze\u0144. W szczeg\u00f3lno\u015bci interesuje nas pytanie o to, czy
odtwarzaj\u0105c przesz\u0142e zdarzenia, zachowujemy rzeczywist\u0105 struktur\u0119 relacji cz\u0119sto\u015bci tych zdarze\u0144. W nauce oczekiwan\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania opisujemy teori\u0105 prawdopodobie\u0144stwa; stanowi wi\u0119c ona norm\u0119, z kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy por\u00f3wnywa\u0107 struktur\u0119 prawdopodobie\u0144stwa zdarze\u0144 wy\u0142aniaj\u0105c\u0105 si\u0119 z odpowiedzi otrzymywanych od os\u00f3b badanych w zadaniach pami\u0119ci epizodycznej. Podejmiemy tak\u017ce pytanie o to, czy klasyczna teoria prawdopodobie\u0144stwa jest w\u0142a\u015bciwym modelem normatywnym, czy mo\u017ce lepszym punktem odniesienia mog\u0142aby by\u0107 kwantowa teoria prawdopodobie\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Badania, kt\u00f3re przeprowadzimy, skupi\u0105 si\u0119 na trzech szczeg\u00f3\u0142owych problemach. Pierwszy b\u0119dzie dotyczy\u0142 tzw. zjawiska naddystrybucji w pami\u0119ci \u017ar\u00f3d\u0142a, kt\u00f3re polega na tym, \u017ce odpowiedzi w te\u015bcie pami\u0119ci kontekstu wyst\u0119powania jakich\u015b zdarze\u0144 wskazuj\u0105 na to, \u017ce dopuszczamy wyst\u0119powanie zdarze\u0144 w wi\u0119kszej liczbie kontekst\u00f3w ni\u017c jest to mo\u017cliwe. Na przyk\u0142ad w zadaniu pami\u0119ciowym, w kt\u00f3rym prezentujemy osobom badanym seri\u0119 pojedynczych s\u0142\u00f3w w ramkach w okre\u015blonych kolorach, np. zielonym i czerwonym, osoby badane zbyt cz\u0119sto odpowiadaj\u0105 twierdz\u0105co zar\u00f3wno na pytanie \u201eCzy s\u0142owo wyst\u0119powa\u0142o w ramce koloru zielonego?\u201d jak i na pytanie \u201eCzy s\u0142owo wyst\u0119powa\u0142o w ramce koloru czerwonego?\u201d, tak jakby uwa\u017ca\u0142y, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w wyst\u0119powa\u0142a w obu ramkach jednocze\u015bnie. R\u00f3wnie\u017c gdy zapytamy: \u201eCzy s\u0142owo wyst\u0105pi\u0142o w ramce zielonej lub czerwonej\u201d, cz\u0119sto\u015b\u0107 akceptacji tego pytania jest mniejsza ni\u017c suma cz\u0119sto\u015bci akceptacji pojedynczych pyta\u0144 o sk\u0142adowe tej alternatywy (jest to tzw. subaddytywno\u015b\u0107). W naszych badaniach sprawdzimy trwa\u0142o\u015b\u0107 oraz czynniki przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do tego typu odchyle\u0144 od klasycznej addytywno\u015bci prawdopodobie\u0144stw zdarze\u0144 wzajemnie wykluczaj\u0105cych si\u0119.
<\/p>\n\n\n\nDrugi problem, kt\u00f3ry b\u0119dziemy eksplorowa\u0107 w naszym projekcie, dotyczy zgodno\u015bci s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych z regu\u0142\u0105 przechodnio\u015bci relacji. W naszych badaniach b\u0119dziemy si\u0119 starali zweryfikowa\u0107, czy s\u0105dy pami\u0119ciowe o wyst\u0119powaniu zdarze\u0144 w tym samym kontek\u015bcie s\u0105 przechodnie, to znaczy, czy z s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych o tym, \u017ce bod\u017ace A i B znajdowa\u0142y si\u0119 w tym samym kontek\u015bcie oraz \u017ce bod\u017ace B i C znajdowa\u0142y si\u0119 w tym samym kontek\u015bcie, nasza pami\u0119\u0107 potrafi \u201ewywnioskowa\u0107\u201d, \u017ce r\u00f3wnie\u017c A i C znajdowa\u0142y si\u0119 w tym samym kontek\u015bcie.
<\/p>\n\n\n\nW trzeciej cz\u0119\u015bci naszych bada\u0144 postaramy si\u0119 zweryfikowa\u0107, czy zaskoczenie wywo\u0142ane nieoczekiwanym bod\u017acem lub zmian\u0105 kontekstu pomaga nam dzieli\u0107 strumie\u0144 do\u015bwiadczenia na poszczeg\u00f3lne epizody, i czy dzi\u0119ki temu element oraz kontekst otwieraj\u0105ce nowy epizod s\u0105 przez nas lepiej zapami\u0119tywane. Badania te opieraj\u0105 si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce to co jest zgodne z naszym przewidywaniem nie wymaga uczenia si\u0119, poniewa\u017c przy nast\u0119pnej okazji b\u0119dziemy mogli r\u00f3wnie skutecznie przewidzie\u0107, co si\u0119 stanie w oparciu o wiedz\u0119, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c posiadamy. Natomiast gdy wyst\u0105pi co\u015b niezgodnego z oczekiwaniem (tzw. b\u0142\u0105d predykcji), wymaga to zapami\u0119tania w celu zaktualizowania wiedzy o \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Spodziewamy si\u0119, \u017ce nasze wyniki odpowiedz\u0105 m.in. na pytanie, czy naruszenia klasycznych regu\u0142 prawdopodobie\u0144stwa s\u0105 czym\u015b trwa\u0142ym w funkcjonowaniu naszej pami\u0119ci epizodycznej, czy te\u017c stanowi\u0105 jedynie \u201eszum\u201d\u2013efekt uboczny strategii zgadywania podejmowanej w sytuacjach, gdy nasza pami\u0119\u0107 nie dostarcza nam odpowiedzi. Wska\u017cemy tak\u017ce okoliczno\u015bci sytuacji badawczej, kt\u00f3re nasilaj\u0105 lub redukuj\u0105 \u201eb\u0142\u0119dy\u201d pami\u0119ciowe. Opiszemy r\u00f3wnie\u017c konsekwencje niezgodno\u015bci kontekstu lub element\u00f3w.<\/p>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dr hab. Marek Niezna\u0144ski, prof. uczelni (Wydzia\u0142 Filozofii Chrze\u015bcija\u0144skiej, Instytut Psychologii) znalaz\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d laureat\u00f3w 29. edycji programu Opus, kt\u00f3rego organizatorem jest Narodowe Centrum Nauki. Profesor Niezna\u0144ski na realizacj\u0119 projektu pt. „Niepewno\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w pami\u0119ciowych. Wybrane zniekszta\u0142cenia w pami\u0119ciowych reprezentacjach zdarze\u0144” pozyska\u0142 608 560 z\u0142. Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z zamieszczonym poni\u017cej popularnonaukowym streszczeniem projektu Pana […]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":23263,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-23262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23262"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23269,"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23262\/revisions\/23269"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nauka.uksw.edu.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}